آکوا اسکیپینگ (علم و هنر تزئین آکواریوم)

حتما اکواریوم هایی را دیده اید که با گیاهان طبیعی، دکورهای سنگی، بسترهای ماسه ای و سنگ ریزه های رنگی تزئین شده اند و به اندازه ای چشم نوازند که ببیننده را تا ساعت ها مجذوب خود می کنند. آیا این اکواریوم ها بدون هیچ دانش و تجربه ای پیاده سازی و دکوربندی شده اند؟ تا به حال به این نکته توجه کرده اید که تزئین و دکوربندی اکواریوم ها نیز نیازمند تحقیق و کسب دانش است؟ آکوا اسکیپینگ یا صحیح تر آکوا سکیپینگ همان هنر و علمی است که به شما در پیاده سازی یک اکواریوم خیره کننده و جذاب کمک خواهد کرد.

آکوا اسکیپینگ چیست؟

آکواریوم هایی که گیاهان زیبا را در خود جای داده اند، با شن های سفید و رنگی تزیین شده اند و قطعات چوبی روی سطح آب آنها وجود دارد بسیار چشم نوازند. در واقع به این هنر، یعنی تزئین آکواریوم با استفاده از ترکیب بندی و طراحی سنگ، چوب، گیاه و…، آکوا اسکیپینگ می گویند. مبدع این سبک تاکاشی آمانوی ژاپنی است. وی یکی از تأثیرگذارترین افراد در زمینۀ طراحی و زیبایی شناسی آکواریوم (به ویژه آکواریوم آب شیرین) می باشد. وی سبک طبیعت ژاپنی در آکواریوم را در دهۀ ۱۹۸۰ معرفی کرد. سبک ویژه ای که در آن به تقلید از زیبایی های طبیعت و باغبانی با استفاده از انواع سنگ و گیاه در آکواریوم می پردازد. در این سبک در واقع هدف طبیعت گرایی و نزدیک شدن آکواریوم به زیبایی هایی است که در طبیعت بکر وجود دارد. این زیبایی ها در طبیعت با نیروهای فرسایشی، رسوبی و رشد گیاه، و بدون دخالت انسان بوجود می آید و در محیط آکواریوم نیز این سبک سعی دارد تا با ترکیب قطعات چوبی، شن، گیاه و… به زیبایی طبیعی نزدیک شود. در واقع تاکاشی آمانو پیشنهاد می کند تا افراد با رفتن به رودخانه ها و دریاچه های طبیعی، از زیبایی های آن الهام بگیرند و با بالا بردن درک و شناخت خود از طبیعت، بتوانند با یک طراحی اسرار آمیز و طبیعی، زیبایی را در آکواریوم خود بوجود آورند.

تاکاشی آمانو کیست؟

تاکاشی آمانو، موسس و رئیس شرکتی بزرگ و مشهور با نام آکوادیزاین آمانو (ADA) است. وی یک عکاس، طراح و علاقه مند به آکواریوم بود که کتاب هایی چون دنیای آکواریوم طبیعی و بهشت آکواریوم گیاهی را نوشته است که مطالعۀ آن به علاقه مندان آکواریوم کمک بسیاری می کند. امروزه تاکاشی آمانو را با علم تزیین آکواریوم آب شیرین می شناسند؛ چراکه او در زمینۀ طراحی آکواریوم های آب شیرین زحمات بسیاری کشید و توانست با الهام از زیبایی های طبیعت آکوا اسکیپینگ را بوجود آورد. تخصص دیگر آقای آمانو عکاسی از طبعیت بود. وی در سخنرانی های مختلفی که در سراسر جهان انجام می داد، افراد را به ثبت زیبایی های طبیعت تشویق و ترغیب می کرد. بسیاری از عکس های آمانو، با تکیه و تمرکز بر طبیعت دست نخورده گرفته شده است و میتوان ادعا کرد که وی سبک آکوا اسکیپینگ را نیز با همین ایده، یعنی «طبیعت دست نخورده» یا «بکر» بوجود آورده است. شهرت دیگر آمانو، کشف گونه ای از میگوی آب شیرین است که به نام خود او ثبت شده است. amano shrimp گونه ای از میگوهای آب شیرین است که قابلیت خوردن مقادیر زیادی جلبک را در آکواریوم های گیاهی دارد. تاکاشی آمانو در سال ۱۳۹۴ و در سن ۶۱ سالگی، به علت بیماری ذات الریه در ژاپن درگذشت و علاقه مندانش را در اندوه فرو برد.

محور اصلی علم آکوا اسکیپینگ چیست؟

در یک جمله می توان محور اصلی علم آکوا اسکیپینگ را شناخت و درک طبیعت، و پیاده سازی زیبایی های آن در آکواریوم دانست. در واقع همانطور که آقای تاکاشی آمانو پیشنهاد می کند تا علاقه مندان به زیبا سازی آکواریوم مدام به طبیعت بکر سفر کنند و رودخانه ها و دریاچه ها را تماشا کرده و از آن الهام بگیرند، سبک آکوا اسکیپینگ نیز به مشتاقانش توصیه می کند تا با درک طبیعت و شناخت زیبایی های طبیعی آن و کشف رمز و راز ترکیبات زیبایش، آنرا در آکواریوم خود نیز پیاده سازی کند.

ویدیو پیاده سازی یک منظره ابی در اکواریوم توسط تاکاشی آمانو

راز «نسبت طلایی» و ارتباط آن با آکوا اسکیپینگ

قانون نسبت طلایی یا همان قانون یک سوم، یکی از قوانین معروف در محاسبات یونانی است. این قانون به اشکال مختلف در هنر استفاده می شود و در واقع آزمایشات گوناگون نشان داده است که در جلب نظر انسان به لحاظ زیبایی شناسی کاملا موثر است. این نسبت را در آکواریوم و در سبک آکوا اسکیپینگ نیز به کار می بندند. البته نباید فراموش کرد که استفاده از این قانون در این سبک هیچ اجباری ندارد، اما چون «نسبت طلایی» در طبیعت هم وجود دارد می تواند به چشم نوازی آکواریوم کمک بسیاری کند. یکی از نکاتی که دربارۀ چیدمان آکواریوم با این نسبت وجود دارد این است که مخزن هایی با گنجایش کمتر از ۱۹۰ لیتر نقطه کانونی را برجسته خواهند کرد، اما مخزن های بزرگتر از ۱۹۰ لیتر به نقطۀ کانونی دیگری نیز نیاز خواهند داشت. به این ترتیب اگر آکواریوم را به خطوط عمودی و افقی تقسیم کنیم، به نحوی که به نه بخش تقسیم شود، هر کجا خطوط یکدیگر را قطع کنند نقطۀ طلایی آکواریوم محسوب می شوند و می توانند برای جلب توجه بیشتر مورد توجه قرار گیرند. در آکوا اسکیپینگ طراح معمولا گیاه و یا چوب اصلی را در این نقاط قرار می دهد.

اهمیت پرسپکتیو در آکوا اسکیپینگ

پرسپکتیو یا همان عمق بخشیدن به طراحی آکواریوم یکی از نکات مهم آکوا اسکیپینگ است. در این روش با کاشت صحیح گیاهان و به کارگیری دقیق و حساب شدۀ چوب و صخره می توان به آکواریوم عمق بخشید. نباید فراموش کرد که نسبت طلایی یا همان قانون یک سوم نیز تأثیر بسیاری در جلب توجه و زیبایی شناسی جهت عمق بخشیدن به آکواریوم دارد. برای عمق بخشیدن به آکواریوم در سبک آکوا اسکیپینگ کافی است با دقت، نقاط مختلفی را در مخزن برای استفاده و چیدمان تزئینات مورد استفاده قرار داد. فاصلۀ تزئینات با جدارۀ طولی آکواریوم می تواند به کار عمق بخشد. روشن است که توجه به نسبت طلایی نیز می تواند در زیبایی هرچه بیشتر طراحی بسیار موثر باشد.

چیدمان ها در آکوا اسکیپینگ

در طراحی آکواریوم سه روش چیدمان وجود دارد: ۱. چیدمان u شکل ۲. چیدمان مثلثی ۳. چیدمان جزیره ای. در چیدمان u شکل سمت چپ و راست آکواریوم (با در نظر گرفتن قانون نسبت طلایی) بلندتر از سایر قسمت ها چیده می شوند و به این ترتیب فضای مرکز برگزیده می شود. در روش مثلثی بلندترین وسیلۀ تزئین (که می تواند گیاه، چوب یا هرچیز دیگری باشد) در وسط آکواریوم قرار می گیرد و هرچه به دو طرف آکواریوم حرکت می کند، ارتفاع آن کاهش می یابد. این چیدمان نیز با الهام از طبیعت خلق شده و به بیننده حس حرکت از مرکز به سمت کناره ها را القا می کند. در چیدمان جزیره ای نیز که بیشتر مختص آکواریوم های بزرگ است، تمام تمرکز تزئینات به چند نقطه اختصاص می یابد. آرایش مثلثی در این چیدمان نیز می تواند مورد استفاده قرار گیرد، اما آنچه قابل توجه است، جدا بودن نقاط اتکای تزئینات در چیدمان است.

سبک های معروف آکوا اسکیپینگ

در طراحی و تزیین آکوا اسکیپینگ، سبک های متنوع و در عین حال جذاب زیادی وجود دارند. به عنوان نمونه می توان به سبک هلندی، سبک ژاپنی و سبک جنگلی اشاره کرد. در سبک هلندی آکوا اسکیپینگ، آرایش سرسبز و استفاده از انواع مختلف گیاه در رنگ های گوناگون مورد توجه قرار می گیرد. در سبک ژاپنی یا سبک طبیعت، بیشتر از چیدمان مثلثی با تزئینات سنگی (غالبا سنگ های خاکستری رنگ) استفاده می شود. سبک ایواگومی نیز که زیر مجموعۀ سبک ژاپنی است، با استفاده از ترکیب سنگ های کوچک، متوسط و درشت شکل می گیرد و نمایانگر سادگی و تعهد به ایجاد یک محیط طبیعی است. در سبک جنگلی نیز آکواریوم با استفاده از گیاه تزئین شده و گره خوردگی برخی از گیاهان و پیچیده شدن آنها به یکدیگر، در واقع جنگ وحشی و بکر را در ذهن بیننده تداعی می کند. باید گفت آکوا اسکیپینگ محدود به این سبک ها نیست و در واقع ذوق و سلیقۀ هنرمندانه هر علاقه مند می تواند سبکی منحصر به فرد و زیبا برای او بوجود آورد!

آزادی عمل در آکوا اسکیپینگ

شاید از آنچه تا اینجای کار دربارۀ آکوا اسکیپینگ از نظر گذرانده اید، به این نتیجه رسیده باشید که قوانین و محدودیت هایی در این سبک وجود دارد که حتما باید به آنها عمل کرد. اما واقعیت چیز دیگری است. در واقع باید گفت آکوا اسکیپینگ یا علم و هنر تزیین آکواریوم هیچ قانون سخت و شکننده ای ندارد و هرآنچه در آن اتفاق می افتد، در واقع با الهام از طبیعت و در نظر گرفتن چند نکتۀ کلیدی و مهم است. به بیان دیگر اگر در هنگام چیدمان آکواریوم به الگوهای موجود در طبیعت توجه شود، سادگی و در عین حال شکوه تزئینات می تواند حس آرامش و زیبایی منحصر به فرد طبیعت را در کار بوجود آورد.

کپی برداری از این مطلب تنها با ذکر نام و لینک به onlypet.ir مجاز است

این مطلب را به اشتراک بگذارید
لینک کوتاه نوشته


18 دیدگاه در “آکوا اسکیپینگ (علم و هنر تزئین آکواریوم)

  1. سهند

    بسم الله الرحمن الرحیم.
    سلام. خوشحالم که نظرات و پرسش و پاسخ این بخش را آغاز میکنم.
    آکواریوم من ۶۰ لیتری هست و فقط وسط آک یک چوب گذاشتم. دو تا دیسکس سایز کوچک دارم با دو کوپی و شش زبرا. نظرتون راجب چیدمان چی هست؟ کلا پشنهاد یا انتقادی دارید؟

    پاسخ
    1. Mx32

      از اکواریومتون عکس بگیرید و بذارید تا نظر بدیم. ندید نمیه نظر داد

      پاسخ
    2. Mehdi.221

      سلام
      بهتره برای راحت تر بودن دیسکس هاتون و گل و گیاه بیشتر از بقیه چیز ها بذارین تا آرامش و رشد بهتری رو داشته باشن

      پاسخ
  2. سهند

    به نظرتون چه گیاهی مناسب هست؟

    پاسخ
    1. شهریار (onlypet.ir)

      اگه نور و بستر مناسب ندارید میتونید به صورت گلدانی از کریپتون نگهداری کنید. یا حتی جاوا فرن تهیه کنید و به چوبی که دارید ببندید.

      پاسخ
  3. rezaof

    سلام ببخشید گیاه کریپتون چون تلخ مزس میشه به صورت گلدانی کنار انجل رامیزی سیلور شارک شارک رنگین کمان پلاتی گوپی نگه داشت؟

    پاسخ
    1. مجتبی

      سلام
      درسته کریپتون تلخ مزه هست اما برخی ماهی ها حتی کریپتون رو هم میخورن از جمله کت فیش پلیکو و همین سیلور شارک ناخنکی بهش میزنه.

      پاسخ
  4. Ali.MK

    سلام
    آقا شهریار خسته نباشین. مقاله خیلی خوبیه
    امیدوارم ادامه بدین…

    پاسخ
  5. Raofreza

    سلام بخش دیدگاه گیاهان بستس مجبورم اینجا بپرسم
    من اکواریومم انجل پلاتی گوپی دارم میتونم از این گیاهای ریز که روی سطح اب رشد میکنن و ریششون تو ابه بزارم؟

    پاسخ
  6. رضا

    سلام ببخشید یه سوالی ذهن منو خیلی درگیر کرده:
    من یه دوست دارم که اکواریوم پلنت زیادی داره یعنی دو سه تا داره بعد توی این آکواریوم هاش اصلا بستر نریخته و رفته از کف رودخونه خاک برداشته اورده شسته و گذاشته جلو نور خورشید خشک شده بعد ریخته تو آکواریوم گیاهاش هم خیلی خوب رشد کردن وقتی ازش پرسیدم گفت بستر هارو هم از خاک رودخونه میسازن فقط اونا توشون کود هست و تو خاک رودخونه نیست و باید کود مایع بزنی بهش خواستم بدونم همچین چیزی ممکنه؟ یا تو دراز مدت به مشکل بر میخوره؟ چون به نظرم خیلی به صرفه تره بجا هفتصد هشتصد هزار تومن دادن به بستر بری خاک رودخونه مفت برداری.

    پاسخ
    1. مجتبی

      سلام
      بله بستر دست ساز درست کرده و برای این کار باید تجربه داشته باشید. در تالار برخی دوستان توضیحاتی دادن مطالعه بفرمایید.
      اما باید دقت کنید تا خاک الوده نباشه و کلی بیماری به آک منتقل نکنید. باز هم بگم کمی تجربه و مطالعه لازم داره حتما قبلش مطالعه لازم رو انجام بدین و خودتون یک بستر دست ساز عالی درست کنید و تجربیاتتون رو در تالار گفتگو در اختیار بقیه هم قرار بدین.

      پاسخ
      1. رضا

        از کجا مطالعه بکنم نمیدونم اون دوستم هم دوست نزدیکم نبود که ازش بپرسم یبار دیدمش کلا توی تالارتون هم یه جستجویی میکنم

        پاسخ
        1. مجتبی

          سلام
          مطلب مورد نظر رو در سرچ خود سایت سرچ کنید براتون میاره.
          مثلا این چند تا لینک رو ببینید
          http://www.onlypet.ir/forum/aquarium-forum-ten/%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%DA%86%D9%85%D9%86-%D8%A8%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%9F/
          لینک دوم
          http://www.onlypet.ir/forum/aquarium-forum-two/%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF/
          لینک سوم
          http://www.onlypet.ir/forum/aquarium-forum-ten/%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B3%D8%A7%D8%B2/

          پاسخ
  7. Faraz

    سلام.
    خسته نباشید.
    من به دنبال قرار دادن گیاه طبیعی در داخل آکواریومم نیستم،فقط میخوام بدونم میتونم یکی دو شاخه گیاه طبیعی داخل تنگ فایترم قرار بدم؟
    بدون بستر و چیزای دیگه.
    اگه میتونم از چه گیاهی استفاده کنم؟
    با تشکر از سایت خوب و مفیدتون.

    پاسخ
    1. alirezaj

      به صورت طولانی مدت که نمیشه ولی الان تو تنگ فایتر من یه شاخه دم گربه هست که بدون بستر و دی اکسید داره رشد میکنه!

      پاسخ
  8. raof

    سلام ببخشید من پلنت درست گردم ولی نمیدونم برا co2 چیکار کنم واقعا گیر کردم co2دست ساز دارم ولی بکارم نمیاد قرصم میگن بکار نمیاد کپسولم گرونه

    پاسخ
  9. alirezaj

    سلام خب حجم پلنتت چه قدره؟مشخصات تانکت چیه؟نور و گیاه چی داری؟
    بهتر برای اینجور سوالا بیای تو تالار در خدمتت هستیم.
    ولی در کل پلنت تانک پر هزینه ای است.ست دست ساز راههایی برای افزایش دی اکسید کربن داره مثل افزایش ظرف یا وصل کردن دوتا ست به هم یا….. .

    پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پاسخ دهید یا دیدگاه بگذارید!

معادله امنیتی (تشخیص انسان از روبات) !