سیستم روشنایی و نور آکواریوم گیاهی

مطمئنا سیستم روشنایی یا تامین نور مناسب برای آکواریوم های گیاهی یکی از دغدقه های افراد برای راه اندازی آکواریوم پلنت(گیاه) است. بارها در قسمت دیدگاه ها یا تالار گفتگوی این سایت یا سایر منابع در مورد نور، نوع نور، کلوین، پار و موارد این چنینی بحث شده است اما هنوز هم افراد برای انتخاب سیستم روشنایی با مشکل مواجه هستند و نمیتوانند نور مناسب و مورد نظرشان را انتخاب نمایند. البته حق هم دارند و مطمئنا ارسال این مطلب یا مطالب مشابه و دیدگاه های مختلف نیز نمیتواند به طور کامل ابهاماتی که در مورد انتخاب سیستم روشنایی وجود دارد را رفع نماید، با این حال سعی شده در این مطلب با توجه به دیدگاه های ارسالی و مشکلات مطرح شده و همچنین با تکیه بر منابع علمی معتبر و مکتوب قسمتی از این ابهامات مورد برسی قرار گیرد و به شکل وسیع تر علاقه مندان با خصوصیات نور و انواع سیستم های روشنایی و مورد نیاز اکواریوم های گیاهی اشنا شوند

fzgqd

اگر یک اکواریوم گیاهی را به چند بخش اصلی تقسیم کنیم، جدا از سایر بخش های مهم مطمئنا همگی با هم اتفاق نظر خواهیم داشت که یکی از بحش های اصلی یک اکواریوم گیاهی سیستم روشنایی یا تامین نور ان است و یکی از حیاتی ترین و مهمترین قسمت های تشکیل دهنده یک اکواریوم گیاهی حرفه ای به شمار میرود. متاسفانه این بخش چنان حساس و مهم و تخصصی است که بیشترین سردرگمی و ابهامات در مورد ان وجود دارد. لامپ های موجود در الکتریکی ها که برای مصارف عمومی استفاده میشوند مناسب استفاده در تانک های گیاهی نیستند. از طرفی تجهیزات روشنایی پیشنهادی و مخصوص اکواریوم های گیاهی هم انقدر منعطف و زیاد و در دسترس نیستند که به راحتی با هزینه ای اندک در اختیار ما قرا گیرند. بنابراین به نحوی اینطور به نظر میرسد که همه این مسائل دست در دست هم داده اند تا انتخاب سیستم روشنایی را به یک معذل تبدیل کنند.! شما هم چنین فکر میکنید؟ اما اگر با ادامه متن همراه باشید شاید دیدگاهتان تغیر یابد.

قبل از پرداختن به اصل موضوع بهتر است کمی درباره نور و روشنایی مناسب گیاهان ابزی بدانیم و تعاریفی را فرا بگیریم

شاید این سوال در ذهنتان مطرح شده باشد که چرا ما از نور مستقیم خورشید برای تانک گیاهی استفاده نمیکنیم. مگر گیاهان ابزی در طبیعت از نور خورشید استفاده نمیکنند؟ یک لامپ کم مصرف یا رشته ای هم قادر به تولید نور است، ایا میتوان از انها نیز بهره برد؟ از نظر تئوری جواب سوالات فوق مثبت است و نور خورشید یا هر نوری شامل طیف های مختلف رنگی با شدت و ضعف در نوع رنگ، درجه رنگ، طول موج و …. است و میتواند به عنوان یک سیستم روشنایی برای اکواریوم گیاهی در نظر گرفته شود اما انچه در عمل اتفاق خواهد افتاد این تئوری ها را به کل رد خواهد کرد. به طور مثال با توجه به اینکه نور خورشید شامل بیشترین طول موج و طیف های رنگی از نورهای مرئی تا نامرئی است نمیتواند برای یک محیط بسته اکواریوم مناسب باشد. چرا که بسیاری از این طیف های رنگی نه تنها برای فتوسنتز و رشد گیاهان الزامی نیستند بلکه میتوانند محیط بسته اکواریوم را دچار معذل رشد دیاتوم ها و جلبک های ناخواسته کنند.  انچه در طبیعت دیده میشود به هیچ عنوان نمیتواند در یک محیط بسته یا ازمایشگاهی به همان خوبی طبیعت باشد بنابراین در مورد روشنایی اکواریوم های گیاهی که نیز گوشه ای بسته و محدود از محیط طبیعی است چاره ای جز این نداریم که ویژگی های مورد نیاز و ضروری را از نور خورشید جدا و به صورت مصنوعی فراهم کنیم و ویژگی هایی مضر و بی استفاده را حذف نماییم تا در محیط بسته اکواریوم با مشکل مواجه نشویم. حال باید دید چه ویژگی هایی مناسب است و انتخاب نور تانک گیاهی بر چه اساسی صورت میگیرد.  برای درک این موضوع باید چند تعریف را فرا بگیریم

طول موج نور: هر منبع نوری دارای طول موج مخصوصی است و با واحد نانومتر سنجیده میشود. چشم انسان تنها قادر به مشاهده رنگ نهایی از طیف های مختلف نوری است. به طور مثال نور سفید از هفت رنگ تشکیل شده است اما چشم انسان قادر به مشاهده نور نهایی ان است.

نورهای قابل رویت برای جشم انسان در محدوده ۳۹۰ تا ۷۵۰ نانومتر قرار میگیرند که به ان طیف کامل نوری(full spectrum) میگویند. محدوده های کمتر از ۳۹۰ نانومتر را نور ماورا بنفش و محدوده بیشتر از ۷۵۰ نانومتر را نور مادون قرمز گویند و هیچ کدام برای چشم انسان قابل رویت نیستند. چشم انسان بیشترین دید را در محدوده ۵۵۵ نانومتر دارد که این محدوده به رنگ زرد مایل به سبز است که هدف تولید کنندگان لامپ های مصارف عمومی نیز قرار گرفته است اما مطلقا این لامپ ها با چنین طول موجی برای تانک های گیاهی مناسب نبوده چرا که نور زرد و سبز بیش از حد باعث رشد دیاتوم ها و جلبک های ناخواسته خواهد شد

کلوین یا درجه نور: با حرف k نمایش داده میشود و ویژگی های یک منبع نور، مانند نورهای تشکیل دهنده نور نهایی و میزان هریک را نشان میدهد یا به عبارت دیگر درجه کلوین یک نور مشخص میکند که از چه نورهایی با چه طول موجی در ان وجود دارد. به طور مثال عدد ۱۰۰۰۰k بر روی یک لامپ مشخص کننده رنگ های تشکیل دهنده نور نهایی لامپ مورد نظر است. یک لامپ ۶۵۰۰k که بهترین کلوین برای نور یک تانک گیاهی محسوب میشود تمام نورهای موجود در طیف نوری را در خود دارد و بهترین انتخاب برای استفاده در تانک گیاهی به شمار میرود.

لومن یا شدت نور:  شدت نور با واحد لومن سنجیده میشود. ما تمایلی به بحث درباره مباحث تخصصی نور نداریم و به همین جمله برای درک مفهموم لومن اکتفا میکنیم که هر چقدر لومن یک لامپ بالاتر باشد شدت نور ان لامپ نیز بیشتر است با ذکر این نکته که باید توجه داشت که برای مشخص کردن کیفیت و شدت نور یک لامپ باید لومن را بر وات نیز تقسیم نماییم. به طور مثال یک لامپ ۱۵۰ وات متال با ۶۰۰۰ لومن به ازای هر وات ۴۰ لومن نور تولید میکند، در صورتی که یک لامپ  فلورسنت ۳۰ وات با ۲۱۰۰ لومن به ازای هر وات ۷۰ لومن نور تولید میکند و مطمئنا لامپ فلورسنت از شدت نور بهتری برخوردار است.

پار: PAR یا Photosynthetically Active Radiation معیاری برای سنجش میزان نورهای مخصوص فتوسنتز در اکواریوم گیاهی است. گیاهان برای انجام فتوسنتز به دو طیف رنگی آبی ۴۰۰ نانومتر و قرمز ۷۰۰ نانومتر نیاز دارند گرچه گیاهان به نور قرمز ۷۰۰ نانومتر با توجه به محل زندگیشان در طبیعت بیشتر نیاز دارند. به طور کلی تر پار واحدی است که بتوان میزان نور ابی ۴۰۰ نانومتر و قرمز ۷۰۰ نانومتر را سنجید. لامپ های ۵۵۰۰ تا ۶۵۰۰ کلوین دارای بیشترین پار برای اکواریوم های گیاهی هستند گرچه لامپ هایی تا ۱۰۰۰۰ کلوین نیز از پار مناسبی برخوردار هستند

چارت توزیع طیف های نوری: در چارت توزیع طیف های نوری، انواع رنگ نور و میزان موجود از هر یک در نور نهایی نشان داده میشود. هر چقدر رنگ ابی و قرمز دو طرف طیف نوری بیشتر باشد و رنگ سبز آن کمتر باشد نور نهایی تولید شده از ان منبع نوری برای استفاده در تانک گیاهی مناسب تر است.

شاخص تابش رنگ: CRI یا Color Rendering Index شاخصی بین المللی برای مشخص کردن کیفیت تفکیک و تابش نور طبیعی لامپ است. هر چقدر CRI لامپ بالاتر باشد ان لامپ از کیفیت تابش طبیعی بالاتری نیز برخوردار است. بالاترین عدد برای شاخص CRI عدد ۱۰۰ است و این عدد ربطه مستقیمی با کلوین لامپ دارد. برای مقایسه CRI دو لامپ و تصمیم گیری در انتخاب انها باید توجه داشت که هر دو لامپ دارای کلوین یکسانی باشند.

اگر تا یه اینجای مطلب سردرد گرفته اید بهتر است یک لیوان اب بنوشید و ادامه مطلب را دنبال کنید. مطمئنا سعی شده تعاریف بالا به شکلی ساده بیان شود و خوانندگان عادی نیز به راحتی مطالب را درک کنند چرا که مباحث و تعاریف تخصصی نور انقدر پیچیده است که حتی نگارش ان نیز از عهده اینجانب خارج است و تعاریف فوق نیز خلاصه ای از برداشت ازاد از کتاب اکواریوم های گیاهی اقای مرادی میباشد. با این حال بد نیست همین چند عبارت کوتاه را فرا بگیریم تا زمانی که سخنی از لومن یا کلوین به میان امد اشنایی جزئی در رابطه با این پارامترها داشته باشیم.

خوشبختانه حتما نیاز نیست از روی چنین پارامترهایی لامپ مورد نظر را انتخاب نماییم چرا که اکثر لامپ های تجاری و مخصوص تولید شده برای اکواریوم های گیاهی تمام این شاخصه ها را به شکل مناسب دارند و علاقه مندان کافی است یکی از سیستم های روشنایی موجود و معتبر در بازار اکواریوم های گیاهی را انتخاب نمایند و نهایتا با مقایسه میزان وات ، کلوین و لومن سیستم های روشنایی که بر روی این محصولات تجاری “اکثرا” درج میشود مقایسه ای را داشته باشند و بهترین سیستم روشنایی را نسبت به بودجه خود خریداری نمایند یا علاقه مندانی که سیستم روشنایی تانک خود را به صورت دست ساز یا از مراکزی غیر از مغازه های اکواریومی تهیه میکنند و این لامپ ها مخصوص تانک های گیاهی ساخته نشده اند میتواند پارامترهای بالا را مورد برسی قرار دهند و بهترین نور را برای تانک گیاهی خود انتخاب کنند یا به صورت دست ساز سیستم نور مناسب را فراهم اورند.

حال اگر سردرتان ارام گرفته است به چند مبحث مهم دیگر که در زیر بیان میشود توجه کنید

طیف نور مورد نیاز برای عمل فتوسنتز: گیاهان برای عمل فتوسنتز از طیف کامل نور خورشید استفاده نمیکنند بلکه تنها از دو نوار طیف نوری قرمز و ابی که پیشتر نیز به ان اشاره شد استفاده مینمایند. لامپ های فتوسنتز یا لامپ های گرمسیری ساخته شده نیز نور قرمز و ابی زیادی دارند و میتوانند یک گزینه ایده ال برای استفاده در تانک های گیاهی باشند. نور نهایی این لامپ ها که با چشم قابل رویت است به رنگ صورتی میباشد

Daily light یا روشنایی(نور) روز و نقش ان در اکواریوم گیاهی: لامپ هایی که به عنوان daily light به فروش میرسند تمام طیف های رنگی نوری را در خود دارند و نور نهایی انها سفید به نظر میرسد. همانند خورشید که در ظهر طیف کاملی از رنگ ها را دارد این لامپ ها نیز به همان شکل از طیف کاملی برخوردار هستند و علاوه بر کمک به فتوسنتز، برای افزایش رنگ سبز گیاهان و حتی درخشندگی رنگ طبیعی ماهیان نقش بسزایی را ایفا میکنند. این نورها با توجه به اینکه از تمام طیف های رنگی برخوردار هستند و طیف رنگی سبز را نیز شامل میشوند میتوانند سبب رشد جلبک در اکواریوم هایی با بالا بودن سطح نیترات و فسفات شوند.

میزان نور مورد نیاز گیاهان: یکی از مشکلاتی که اکثرا افراد برای تهیه نور برای تانک گیاهی خود دارند تعداد و توان سیستم نوری است که باید انتخاب کنند. شاید راه حل دقیق و عملی برای محاسبه تعداد لامپ و توان مصرفی مورد نیاز برای یک اکوایوم با ابعاد دلخواه وجود نداشته باشد چرا که انتخاب توان مورد نیاز و تعداد لامپ ها ربطه مستقیمی با ارتفاع اکواریوم، سطح اکواریوم، زاویه تابش نور، نوع نور و کیفیت ان، تعداد گیاهان، نوع گیاهان، نحوه کاشت و مواردی از این قبیل دارد که محاسبه توان و تعداد لامپ ها برای پوشش کامل اکواریوم را بسیار سخت میکند. با این حال در بسیاری از منابع مکتوب برای خلاص شدن از این معذل از جمله “به ازای هر لیتر اب یک وات نور نیاز است” استفاده شده است که تا حدودی نیز عملی به نظر میرسد. گرجه بسیاری از افراد در ابتدای نگهداری از تانک گیاهی با این مقدار نور و شدت نور تولید شده شوکه خواهند شد با این حال میتوان به عنوان یک گزینه عملی از این مقدار توان نوری استفاده نمود با این توضیح که توان مناسب نوری یک اکواریوم تنها در عمل برای اکواریوم دار مشخص خواهد شد و تنها میتوان به عنوان یک پایه و اصل برای مشخص کردن توان مورد نیاز برای یک اکواریوم گیاهی از این شاخص (۱w/L) استفاده نمود که شاید شاخص مناسبی نیز نباشد. به طور مثال نوری که از یک لامپ متال ساطع میشود تا نوری که از یک لامپ فلورسنت معمولی ساطع میشود قابل مقایسه نیستند، همچنین توان مصرفی لامپ های ال ای دی و میزان نور تولید شده از انها با توان یک لامپ فلورسنت و میزان نور تولید شده از ان به هیچ عنوان قابل مقایسه نخواهد بود و حداقل لامپ های ال ای دی را میتوان مستثنی از شاخص یک وات بر لیتر دانست.

یکی دیگر از معذلات مطرح شده تعداد لامپ مورد نیاز برای پوشش کامل اکواریوم است که در این مورد نیز با توجه به طول و عرض اکواریوم و زاویه تابش نور باید تعداد منبع نوری برای تامین نور تابیده شده نسبت به استقرار گیاهان و نیاز نوری هر گیاه انتخاب شود. شاید شما گیاهانی در زوایای کناری آکواریوم داشته باشید که نیاز به نور کمتری نسبت به گیاهان مستقر در وسط اکواریوم دارند و یک لامپ مرکزی با توان مناسب قادر به تامین نور زیاد برای مرکز اکواریوم و نور کم برای زوایای کناری باشد. همچنین ممکن است گیاهانی که در کناره های اکواریوم کاشته شده باشند نیاز به نور زیادتری نسبت به مرکز تانک داشته باشند که استفاده از دو منبع نوری با توان مناسب در گوشه ها میتواند نور زیاد گیاهان کاشته شده در گوشه ها را تامین کنند و همچنین نور مورد نیاز و کم مرکز اکواریوم را نیز فراهم اورند.

استفاده از لامپ فتوسنتز و لامپ طیف کامل سفید: با توجه به اینکه لامپ فتوسنتز که به رنگ صورتی در بازار موجود است به عنوان حیاتی ترین لامپ اکواریوم گیاهی محسوب میشود استفاده از آن در اکواریوم های گیاهی الزامی است با این حال استفاده از نور سفید طیف کامل نیز در کنار لامپ فتوسنتز میتواند بهترین نتیجه را در تامین روشنایی اکواریوم و رشد و نمو گیاهان داشته باشد. به دلیل اینکه استفاده از نور سفید شامل طیف کامل رنگی است و عمل فتوسنتز را نیز انجام میدهد بسیاری از نگهدارنده ها ترجیح میدهند نور سفید را دوبرابر نور صورتی در نظر بگیرند.

انواع لامپ های مناسب اکواریوم های گیاهی: منابع نوری و سیستم های روشنایی قابل استفاده در اکواریوم های گیاهی بسیار زیاد هستند. از یک منبع نوری که از یک شمع تامین میشود تا لامپ های ال ای دی همگی قادر به تامین نور یک اکواریوم گیاهی هستند اما همانطور که قبلا نیز اشاره شد هر منبع نوری مناسب اکواریوم های گیاهی نیستند. در زیر پرکاربردترین و بهترین لامپ هایی که برای سیستم روشنایی یک تانک گیاهی استفاده میشوند معرفی خواهند شد

لامپ های t8 و t5 فلوئورسنت: از رایجترین لامپ های بازار برای استفاده در تانک های گیاهی میباشند. فقط باید دقت داشت این لامپ ها مخصوص اکواریوم های گیاهی ساخته شده باشند و یکی از تولید کنندگان مطرح بازار اکواریومی این لامپ ها را تولید نموده باشد. کلوین مناسب این لامپ ها باید چیزی در محدوده ۵۵۰۰ تا ۹۰۰۰ کلوین باشد. مقادر دیگر برای مصارفی دیگر کاربرد دارند. حرف T، ضخامت لامپ های فوق را مشخص میکند. لامپ های T8 دارای ۲.۵ سانتیمتر ضخامت هستند در حالی که لامپ های T5 ضخامتی ۱.۵ سانتی متری دارند. مطمئنا لامپ های T5 از کیفیت ساخت بالاتری نسبت به لامپ های T8 برخوردار هستند حتی گونه ای از لامپ های T5 نیز به نام (HO-T5 ، (High Output T5 وجود دارند که نوری در حد لامپ های متال را تولید میکنند و نسبت به لامپ های T5  معمولی توان بیشتری نیز مصرف میکنند. گروه لامپ های T5 و T8 رایجترین و پرکاربرد ترین لامپ های مورد استفاده در اکواریوم های گیاهی هستند و اندازه های طولی مختلف این گونه لامپ ها دست اکواریوم دارها را برای انتخاب اندازه مناسب باز گذاشته اند. تنها عیب وارد بر انها را میتوان طول عمر مفید کوتاه که بین شش تا نهایتا دوازده ماه است دانست همچنین این لامپ ها اکثرا برای تانک هایی با ارتفاع مفید زیر ۵۰ سانت مورد استفاده قرار میگیرند

لامپ های فلورسنت fpl : کیفیتی در حد لامپ های T5 دارند با ذکر این نکته که به صورت برند معتبر و شناخته شده در بازار اکواریومی موجود نیستند. این گونه لامپ ها بیشتر مناسب اکواریوم های نانو یا زیر ۵۰ لیتر است. کلوین مشخص شده برای این لامپ ها چیزی حدود ۲۷۰۰ تا ۶۵۰۰ کلوین است که نوع ۶۵۰۰ کلوینی ان مناسب برای اکواریوم های گیاهی میباشد. متاسفانه کیفیت این گونه لامپ های و مخصوصا نمونه های ایرانی ان تضمین شده نیست و به طور مثال اگر ده عدد از انها را کنار هم روشن کنید هیچ کدام شدت نور یکسانی ندارند با این حال بهتر است با ازمون و خطا لامپی را انتخاب کنید که نسبت به سایر لامپ ها شدت نور بیشتری داشته باشد. البته اگر فروشنده ها چنین اجازه ای را برای تست لامپ هایشان به شما بدهند!!

لامپ های متال هالید: لامپ هایی با تولید شدت نور بالا هستند (high-intensity discharge) و محدوده کلوین انها بین ۵۵۰۰ تا ۲۰۰۰۰ کلوین است. این نوع لامپ ها نسبت به لامپ های فلورسنت طول عمر بسیار بالاتری دارند. شاید تنها عیب این گونه لامپ ها تولید گرمای بالا است که حتما باید از قاب مخصوص و فن برای انها استفاده شود. کلوین مناسب برای انتخاب این گروه از لامپ ها برای اکواریوم گیاهی محدوده ۵۵۰۰ کلوین یعنی طیف کامل نوری است. این لامپ ها برای اکواریوم های طویل و با ارتفاع و عرض زیاد توصیه میشود و حتما در کنار این گروه از لامپ ها باید از لامپ های فلوئورسنت صورتی و مخصوص فتوسنتز نیز استفاده نمود

لامپ های ال ای دی: جدیدترین لامپ های تولید شده فعلی هستند و بیشترین توان مصرفی را به نور تبدیل میکنند. ایده استفاده از انها در اکواریوم های گیاهی بسیاری از نگهدارنده ها را سردرگم میکند چرا که لامپ های ال ای دی اماده و مخصوص اکواریوم های گیاهی بسیار کم هستند و قیمتی سرسام اور دارند و از طرفی انواع دست ساز نیز شاید کیفیت برندهای معتبر را نداشته باشند و همچنین کلوین و لومن مناسبی برای انها مشخص نمیباشد. با این حال به عنوان یکی از لامپ های محبوب برای ساخت سیستم نور دست ساز یا سیستم نوری حرفه ای اکواریوم پلنت مطرح میباشند. دقت داشته باشید برای انتخاب نور ال ای دی برای اکواریوم گیاهی حتما به مشخصات نوری انها دقت داشته باشید و ال ای دی هایی با برند معتبر با مشخصات نوری مطمئن خریداری نمایید، لامپ های ال ای دی و اماده ای که در الکتریکی ها برای مصارف روشنانی مورد استفاده قرار میگیریند مناسب تانک گیاهی نیستند ضمنا برای نورهای ال ای دی نمیتوان از شاخص یک وات به ازای هر لیتر اب استفاده نمود. شاید شاخص نیم وات به ازای هر لیتر اب معقول تر به نظر برسد

سایر منابع نوری: استفاده از سایر منابع نوری مانند لامپ های کم مصرف یا لامپ هایی فاقد کلوین و پار مناسب برای اکواریوم های گیاهی توصیه نمیشود با این حال برخی از اکواریوم دارهایی که تمایلی به هزینه کردن ندارند یا تمایل دارند گیاهان را فقط به صورت موقت نگهداری کنند به عنوان یک گزینه قابل نورپردازی میتوانند از لامپ کم مصرف یا لامپ های مهتابی معمولی و با ترکیب رنگ سفید و صورتی، نور تانک خود را تامین کنند.

چند نکته که خواندن ان خالی از لطف نیست:

۱-  از روشن کردن همزمان همه لامپ های اکواریوم گیاهی خوداری کنید و سعی کنید لامپ ها را یک به یک روشن نمایید. روشن نمودن همزمان همه لامپ ها و تولید نور ناگهانی و زیاد موجب استرس ابزیان ساکن در تانک گیاهی خواهد شد

۲- لامپ های فلورسنت هر شش ماه تا نهایتا یکسال باید تعویض گردند. همچنین لامپ های متال هر دوسال یکبار نیاز به تعویض دارند. هیچگاه تمام لامپ های اکواریوم گیاهی خود را همزمان تعویض ننمایید بلکه لامپ ها را با فاصله یک تا دو ماه از یکدیگر تعویض کنید

۳- از روشن و خاموش کردن بیموقع لامپ ها خوداری کنید و سعی کنید در ساعات مشخص روشنایی یا خاموشی اعمال شود. برای این منظور میتوان از تایمرهای مناسب استفاده نمود

۴- سعی کنید برای لامپ مورد نظر قاب مخصوص و رفلکتور و تجهزیات کامل و مورد نیاز همان لامپ را تهیه نمایید. همچنین استفاده از ترانس های استاندارد برای لامپ های t5 و t8 میتواند بازدهی بالاتر و عمر مفیدتر لامپ را افزایش دهد.

۵- مدت زمان نورپردازی برای اکواریوم های گیاهی میتواند همانند طبیعت در فصول مختلف متفاوت باشد با این حال اکثرا نورپردازی به مدت۷ الی ۱۲ ساعت در طول روز صورت میگیرد.

سخن پایانی نویسنده: سعی شد در مطلب بالا تا جای ممکن پارامترها و شاخص هایی که در انتخاب سیستم روشنایی دخیل هستند به شکلی ساده و قابل فهم مورد بحث قرار گیرد و همچنین رایج ترین لامپ های استفاده شده در سیستم های روشنایی که برای اکواریوم های گیاهی استفاده میشوند خدمت علاقه مندان معرفی گردد. مطمئنا مطلب بالا بی عیب و نقص نیست و حتما انتقاداتی به ان وارد خواهد بود. با این حال سعی میشود این مطلب مدام بروز گردد و مباحث جدیدتر یا مباحثی که در مورد انها بحث نشده است به ان اضافه گردد. شما نیز میتوانید با ارسال دیدگاه و بازگو کردن تجارب خود این مطلب را کامل و به روز نگهدارید

منابع استفاده شده در نگارش این مطلب:

کتاب اکواریوم های گیاهی آب شیرین —> ترجمه و تالیف: سید حسین مرادی – سهیلا لهراسبی

ماهنامه علمی تخصصی ابزیان زینتی —-> صاحب امتیاز محسن صادقیان

مطلب فوق به صورت مستقیم(کپی پیست) از منابع بالا نقل نشده است و تنها از منابع یاد شده برای نگارش مطلب کمک گرفته شده است. صرفا جهت اطلاع کپی برداران این مطلب. لطفا این مطلب یا سایر مطالب تولیدی سایت onlypet.ir را به نام خود در سایت ها، وبلاگ ها، انجمن ها یا کتاب های مرتبط منتشر یا چاپ نکنید! حداقل در صورت کپی برداری لینک منبع را نیز درج نمایید. با تشکر از همه علاقه مندان به کپی و تکثیر محتوا!

این مطلب را به اشتراک بگذارید
لینک کوتاه نوشته

361 دیدگاه در “سیستم روشنایی و نور آکواریوم گیاهی

  1. ebtekar

    منظورتون از T8وT5، همون لامپ مخصوص آکواریوم هست.یا میتونم از زیرکابینتیT5استفاده کنم؟

    یعنی اگر دوتا زیرکابینتی۲۲ وات ۷۵ سانتی(جمعا۴۴ وات)، یکی سفید و یکی صورتی بگیرم کافیه؟

    یا اشتباه متوجه شدم؟

    بازهم متشکرم.

    پاسخ
    1. شهریار (onlypet.ir)

      سلام
      زیرکابینتی سفید با کلوین مناسب پیدا کنید خوبه و مشکلی نداره. دوتا سفید ۶۵۰۰ کلوین بگیرین و یه دونه صورتی.
      ضمنا صورتی برند اکواریومی باشه در غیراینصورت فایده نداره و اصلا نذارین بهتره.

      پاسخ
  2. ebtekar

    تشکر از عزیزانی که راهنمایی کردن بویژه مدیرسایت.

    راستی اگر ازگیاهای که کم نور نیازدارن یا مقاوم هستند(مثل آنوبیاس) کاشته بشه،باید همین میزان نور تهیه کرد،منظورم تعداد لامپ هست. یا ساعت نوردهی فرقی میکنه؟

    پاسخ
    1. شهریار (onlypet.ir)

      مطمئنا شدت نور نسبت به نوع گیاهانی که نگهداری میکنید هم بستگی داره. محاسبه کردن نور برای اینجور موارد هم یه عمل ریاضی نیست که انجام بدید و مشخص بشه چه میزان نور نیاز دارید. هزار و یه مورد در میزان و شدت نور برای تانک گیاهی دخیله و به سادگی نمیشه گفت مثلا چند وات نور برای یه تانک گیاهی نیازه. باید به صورت عملی امتحان کنید و شرایط رشد و فتوسنتز گیاها رو نگاه کنید و میزان نور رو افزایش یا کاهش بدید.

      پاسخ
  3. hamed aqua

    نه شدتش خوبه ولی زیاد روشن نکنید که جلبک میزنه.

    پاسخ
  4. sadegh_gh7

    سلام.
    اقا من ی لامپ دارم صورتیه مارک روکسین الان با ی لامپ سفید و ابیه دیگه روی اکواریومه. لامپ اکواریومی هست ولی روی جلدش کلوینشو اینارو نزده شما میشناسید این برندو جواب میده؟؟
    تنها لامپی که تونستم گیر بیارم این بود

    پاسخ
    1. شهریار (onlypet.ir)

      سلام
      لامپ پلنت نیست و به درد تانک گیاهی نمیخوره. لامپ کلوین دار درست و حسابی رو خودشم کلوینشو زده چه برسه روی جعبش. این لامپ بیشتر جنبه تزئینی داره. بهتره با یه برند درست و حسابی و البته مخصوص پلنت تعویضش کنید. اگه گیر نمیاد انلاین بگیرین. نور ابی هم به نظرم مناسب پلنت نیست. دیگه تصمیم با خودتون.

      پاسخ
  5. حمیدرضا

    سلام خسته نباشید
    ببخشید نمیدونم جای این سوال اینجاست یا نه ولی چون ضروریه میپرسم
    من یه تانک۱۰۰/۶۰/۳۵ دارم که یه led واسش گرفتم با مشخصات هشتاد سانت/ ۱۵ تا ال ای دی /نود درجه /سه تا صورتی بقیه سفید/که مغازه دار گفت ۶۶۰ کلوین هست
    الان دو هفته هست که استفاده میکنم صبح هشت روشن میکنم تا۱۰ شب ولی تمام تانک جلبک قهوهای زده نمیدونم چیکار کنم ؟؟؟؟
    ممنون میشم راهنمایی کنید؟؟؟؟؟؟

    پاسخ
    1. شهریار (onlypet.ir)

      سلام
      ۱- تانکتون گیاهیه؟ اگه جواب مثبته کی استارت شده؟
      ۲- جلبک قهوه ای کلا به خاطر کمبود نور و وجود بیش از حد نیترات و فسفات به وجود میاد. با این تفاوت که تو تانک گیاهی میتونه دلایل مختلف دیگه ای هم داشته باشه
      اگه تانکتون گیاهیه حتما چند تا کت اتو و جلبک خوار سیامی و کت چینی اضافه کنید. بین نور و co2 هم بالانس ایجاد کنید
      اگه تانک تازه استارت شده حتما تعویض ۳۰ تا ۴۰ درصد اب هم داشته باشین. فعلا گیاهان اصلیتون رو نکارین و سعی کنید این دوره جلبک بگذره و تانک بالانس بشه و بعد گیاهان اصلیتون رو بکارید.

      پاسخ
      1. حمیدرضا

        تانک من به اون صورت گیاهی نیست که از سیستم Co2 استفاده کنم،گیاها به صورت انبوه نیستن و از چهار نوع گیاه به صورت پراکنده استفاده کردم،قبلا از مهتابی ساده استفاده میکردم و رشد گیاها خوب بود ولی چون مهتابی خراب شد این سسیتم روشنایی جدید رو خریدم تا هم رشد گیاها خوب بشه هم نمایی تانک زیبا…تانک تازه راه اندازی نشده تقریبا ۵ ۶ ماه میشه ولی یک ماه میشه که آبشو کامل عوض کردم وتا قبل از گرفتن روشنایی جدیدهمهچی خوب بود..جلبک قهوهای روی گیاهارو هم گرفته و رشدشون متوقف شده روی تمام سنگها ووسایل رو هم گرفته…یه کت دارم با یه حلزون سیب…

        پاسخ
        1. شهریار (onlypet.ir)

          سلام
          احتمالا دوست من نور تانکتون کمه یا کلوین و شدت نور مناسبی نداره. اگه اس ام دی گرفتین که شک نکنید واسه ارتفاع ۶۰ اصلا مناسب نیست و جواب نمیده و اکثر دوستانی هم که استفاده کردن دچار جلبک شده تانکشون. شارک جلبک خوار سیامی و کت اتو علاوه بر برطرف کردن مشکل نور هم به تانکتون اضافه کنید

          پاسخ
  6. روح الله

    سلام.من یک تانک ۶۰cmیا ۶۰لیتری دام که گیاهی کردم.گیاه ها انبوه نیست و لزومی به co2ندیدم .سیکل هم طی شده.و از لامپ FPL 6400kاستفاده میکنم در کنار مهتابی زد اب داخلی.ماهی هم یک جلبک خوار چینی هست.ولی گیاه ها بعضیا زرد میش . بعضیا جلبک قهوه ای بستن که دارن خشک میشن و دیواره ها هم یک نوع جلبک سبز نخ مانند بستن باید چه کار کنم؟گیاه ها هم چندتا نواری چند تا دم گربه ای و شویدی و سیب و نخدی هست ..ممنون میشم راه نمای کنید مدت زمان نور هم دوازده بود که الان ۱۰ساعت کردم؟؟

    پاسخ
    1. شهریار (onlypet.ir)

      سلام
      اون مهتابی زرد داخل ابی رو حذف کنید. البته اگه درست متوجه شده باشم و این لامپ رو دارین. یه کت اتو هم بگیرین + چند تا شارک سیامی
      موفق باشید

      پاسخ
  7. AmirPalang

    سلام
    زرد شدن گیاهارو فکر کنم با کود مایع حل میشه..
    برای روی شیشه با توجه به این که لجن خوار گیاهارو میخوره باید از شیشه پاک کن های مغناطیسی استفاده کنید.در مورد نور هم اطلاعی ندارم ولی همون Fplکافی باشه.جلبک قهوهای هم با اضافه کردن چن تا جلبک خوار بهتر میشه (جلبک خوار.چینی ها باید یا یکی باشن یا۵-۶تا)

    پاسخ
  8. محمد

    ببخشید شاید یکم بی ریط باشه ولی من برای تولید گوجه فرنگی دنبال نصب نور LED مناسب هستم. یه نفر این لینکو معرفی کرده می گه رازیه. http://sabalight.com/%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%AF%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87/ . از دوستان کسی تا حالا پروژکتور آماده LED استفاده کرده؟ ممنون میشم اگه مشخصات انو بذاره

    پاسخ
  9. AmirPalang

    سلام دوستان چه نوری هست که هم گرون نباشه هم برای تانک کوچیک بصرفه؟لطفا سریع تر جواب بدید.
    ممنون

    پاسخ
    1. شهریار (onlypet.ir)

      FPL هم ارزونه و هم نسبتا مناسب اکواریوم های گیاهی کوچیک (۶۵۰۰ کلوینشو بگیرین – نور سفید – چندتاشو روشن کنید و اون لامپی که نور بیشتری داره و چشمو میزنه انتخاب کنید)

      پاسخ
  10. AmirPalang

    الکتریکی ها دارن؟صورتی نمیخواد؟میشه حدود قیمتشو بگید.
    ممنون

    پاسخ
    1. شهریار (onlypet.ir)

      سلام
      بله الکتریکی ها دارن. قابشم از همونجا بگیرین. صورتی fpl هم به درد نمیخوره. فقط سفیدش مناسبه که اونم بهترین گزینه نیست، در کامنت قبلی هم گفتم حتما چندتاشو باید تست کنی و اون لامپی که نورش چشمو میزنه انتخاب کنی چون به کلوین اینا اعتباری نیست. صورتی خواستین حتما لامپ تولید شده مخصوص اکواریوم گیاهی باشه و یه برند اکواریومی اون رو ساخته باشه. گرچه دوستان رعایت نمیکنن و اخر سر هم با مشکل جلبک مواجه میشن با این حال به نظر من حتما باید برند اکواریومی لامپ صورتی یا فتوسنتز رو ساخته باشه.
      اگه واسه گیاهای معمولی میخوای اصلا صورتی نیاز نیست.

      پاسخ
  11. AmirPalang

    خیلی متشکرم
    فقط اگه میشه یه حدود قیمتم بدید
    دوستتون درد نکنه

    پاسخ
  12. AmirPalang

    سلام.
    دوستان من فعلا یه پروژکتور smdگرفتم،شدت نورش زیاده.به نظر شما کار ساز هست؟جلبک نمیزنه؟رنگ سفیده

    پاسخ
  13. حمیدرضا

    سلام
    من led گرفتم و اصلا راضی نیستم
    متاسفانه چون دستساز هست نمیدونم کلوینش چقدره ،جرات همنمیکنم دوباره برم بخرم یا تعویضش کنم…
    میخواستم بگید به غیر از led چی واسه اکواریومه من مناسبه( اندازه تانک من ۱۰۰*۶۰*۳۵)،من قبلا یه مهتابی معمولی اکواریومی داشتم که خوب بود و راضی بودم ولی نورش واسه کاشت چمن کافی نبود
    ممنون میشم راهنمایی کنید؟

    پاسخ
    1. شهریار (onlypet.ir)

      سلام
      در پاسخ به اقا امیر بگم من زیاد موافق اس ام دی نیستم و دوستانی که استفاده کردن با مشکل جلبک روبرو شدن. باز شما هم استفاده کنید ببینید چجوریه
      ……..
      در پاسخ به اقا حمیدرضا هم عرض کنم بهترین لامپ برای اکواریوم های پلنت مهتابی های HO T5 هست و لامپ های متال هالید. لامپ های متال هالید رو برای اکواریوم های بزرگ با ارتفاع زیاد استفاده میکنن و لامپ های T5 رو برای اکواریوم های کوچیک تا متوسط. ال ای دی ها هم یکی از گزینه های رایجه که خب نظر کسایی که استفاده کردن رو بپرسین هر کسی یه نظری داره. بعضی ها راضین، بعضی ها نیستن، کلوینشون مشخص نیست. خیلیشون همونطور که گفتین دست سازه و برند اکواریومی تولید نکرده. به هر حال حرف و حدیث در موردشون زیاده ولی در عوض لامپ های T5 استاندارد مخصوص تانک گیاهی از برندهای معتبر موجوده، هم سفید طیف کامل، هم فتوسنتر و ….

      پاسخ
  14. AmirPalang

    سلام،امروز میرم عوضش کنم،خیلی داغ میکرد،حال و حوصله جلبکم ندارم.میرم fpl با۶۵۰۰ کلوین میخرم خیالم راحت تره(اگه گیر بیارم)
    در کل خیلی ممنون از پاسخ گوییتون.

    پاسخ
  15. 12mohsen

    سلام دوسلار
    برای آکواریوم ۱۱۰لیتری لامپ کم مصرف چند واتی جواب میده؟
    برا ۲۵ لیتر چه طور؟
    هردو شون غیر پلنت هستن!!!
    ممنون از مطالب زیبا تون

    پاسخ
    1. moein poti

      سلام
      بستگی به طول آکواریوم داره از ۲۵ سانت هست تا دومتر اینا مهابی هستن
      از ledهم می تونین استفاده کنید

      پاسخ
    2. مجتبی

      سلام
      اگر گیاه طبیعی ندارید بستگی به ماهی ها داره و حتی همون نور معمولی اتاق کفایت میکنه و نورخاصی لازم ندارید پس زیاید خرج نور نکنید و از همین مهتابی های معمولی و ارزون قیمت آکواریومی استفاده کنید ضمنا برای ماهی ها بیشتر از روزی ۳ – ۴ ساعت مهتابی رو روشن نکنید.

      پاسخ
  16. 12mohsen

    سلامی دوباره
    آخه آک من تاج هم داره ونور اتاق روش زیاد اثر نمی ذاره می خوام از این لامپ های کم مصرف کوچولو یکی براش بگیرم داخل تاج قرار بدم
    خوبه یا برا ماهیا مضره

    پاسخ
    1. مجتبی

      سلام
      بهتره از مهتابی های مخصوص آکواریوم استفاده کنید که ضد آب هم هستن.

      پاسخ
  17. رسول

    سلام من یه آکواریوم سیچلاید دارم و یه آک تترا و بدون گیاه
    میخواستم برا سیستم نورش از یه مهتابی معمولی بزرگ استفاده کنم به این ترتیب که مهتابی را بالاتر از آک ها مثلا دو متر بالاتر به دیوار بکوبم
    لطفاً بگید چه کار کنم که هم نورش به طرف آک ها پرتاب بشه و هم یه ایده ای بدهید که انجام بدم و یا اکه خواستم یه گیاه مقاوم بدون نیاز به کود باشه بکارم داخلش چه کار کنم
    ببخشید سوالاتم پیش و پا افتاده بود
    خب دیگه منم کم تجربه هستم

    پاسخ
    1. شهریار

      سلام دوست عزیز شما میتونید از نور افکن استفاده کنید
      یا از شمع های زیر آبی مخصوص آکواریوم
      ولی بهتره از همون نور افکن که نور را با شدت پرتاب میکنه استفاده کنید

      پاسخ
    2. شهریار (onlypet.ir)

      سلام
      مهتابی دومتر بالاتر قرار بگیره نور خاصی به تانک نمیده. میتونید از مهتابی های مخصوص اکواریوم استفاده کنید(داخل یا خارج از اکواریوم قرار بگیره) یا یه مهتابی سفید ۶۵۰۰ کلوین T5 یا T8 با قاب و ترانس تهیه کنید و بالای اکواریوم نصب کنید. هم اکواریوم رو بخوبی روشن میکنه و هم برای گیاه مناسبه.

      پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code