بیماری ایک یا سفیدک

بیماری سفیدک یا ایک از رایجترین بیماری های ماهیان اب شیرین محسوب میشود. در مراحل اولیه بیماری ایک یا سفیدک میتوان با استفاده از افزایش دما درمان را به سرعت میسر کرد اما با پیشرفت بیماری باید از درمان دارویی خاص استفاده شود که در ادامه مطلب توضیخ داده میشود. علل این بیماری ممکن است یکی از دلایلی مانند لمس شدن ماهی با دست،جدال بین ماهیان یا سرد شدن ناگهانی اب باشد.

به ادامه متن توجه کنید

ایک یا سفیدک

 

هر از چند گاهی ممکن است ماهیان اب شیرین به این بیماری دچار شوند، در مرحله پیشرفته نقطه های سفید بسیاری همانند دانه های نمک  سراسر بدن ماهی را می پوشانند. در این حالت، ماهی خود را به اشیاء داخل اکواریوم می مالد و سعی دارد تا انگل را از پوستش جدا کند. مدتی بعد شدیداً تنبل شده و رفته رفته انگل ها با چشم غیرمسلح به صورت لکه های سفید تا یک میلی متر قطر بر روی پوست ماهی قابل رویتند.Ichthyphthirius ها زندگی دوره ای دارند. آنها برای تولید مثل ماهی ها را ترک می کنند و پس از تولید مثل، سوراخ بزرگی در پوست ایجاد میکند که برای عفونت ثانویه باکتریایی یا قارچی باز است. انگل به کف مخزن رفته و یک پوشش ژله ای مانند به نام کیست در اطراف خودش ترشح می کند و درون این کیست به نوزادان بسیاری تقسیم می شود. سپس کیست می ترکد و نوزادان بیرون می ریزند که در حال شنای آزاد میزبان جدیدی را جستجو می کنند. همانند Cryptocaryon، مرحله بین پوست و مرحله کیست هر دو نسبت به درمان مقاومند.

زمان لازم جهت رشد یاخته در زیر پوست به دو عامل اصلی درجه حرارت و قدرت دفاعی بدن ماهی بستگی دارد. هر چه ماهی قوی و سالمتر باشد رشد یاخته به مراتب کندتر خواهد بود. در هر صورت، یک یاخته در درون جداره ای که به دور خود می‌سازد می تواند طی ۸ تا ۲۴ ساعت بیش از ۱۰۰۰ یاخته به وجود آورد.

چرخه حیاط انگل ایک

معمولاً بدن ماهی های مبتلا به این بیماری پس از بهبود تا حدود زیادی در مقابل آن مقاوم می شود. در این حالت، گلبولهای سفید خون دور یاخته ها کیست‌هایی ساخته و آنها را محسوب می کنند. تنها زمانی که قدرت دفاعی بدن ماهی ها بنا به عللی از جمله شرایط غیربهداشتی محیط زیست، تغذیه نادرست، کمبود اکسیژن و ضعف ناشی از سایر بیماری ها تحلیل رود، یاخته های محبوس در کیست ها مجدداً فعال شده و خود ماهی یا حتی ماهی های تازه به آکواریوم وارده شده را مبتلا می سازند.

درمان :می توان در مراحل ابتدایی با استفاده از روش افزایش درجه حرارت آب تا بیش از ۳۰درجه سانتیگراد به مقابله با این بیماری پرداخت ولی در مراحل پیشرفته، وقتی که انگل در پوست ماهی و یا در مرحله کیست است قابل درمان نمی باشد. جهت از بین بردن Ichthyophthirius، پیش از شکل گیری کیست و یا پس از ترکیدن آن باید داروی اختصاصی به مخزن اضافه شود. به هنگام کاربرد دارو، گیاهان و ذغال اکتیو فیلتر را از مخزن خارج کنید.

معالجه از طریق گرما :دما را به تدریج افزایش دهید، به طوری که این افزایش از یک درجه سانتیگراد در ساعت فراتر نرود. هدف ایجاد شرایطی است که ناقل بیماری یا قادر به حیات نباشد و یا حداقل قدرت تولید مثل خویش را از دست بدهد.

برای ماهیان حساس به افزایش دما، از شیوه های درمان دارویی استفاده کنید. جهت سایر ماهی ها، افزایش ۲ تا ۳ درجه سانتیگراد طی ۲ تا ۳ روز بسیار مفید خواهد بود. این عمل جدا از نابودی بسیاری از ناقلین بیماری ها، سبب افزایش پادزهر لازم در خون شده و قدرت دفاعی بدن ماهی را افزایش می دهد.

یکی از پیش شرط های لازم جهت درمان از طریق افزایش دما، تمیزی آب و اکسیژن کافی محلول در آب می باشد.

معالجه از طریق دارو :برای درمان با دارو باید از اکریفلاوین، مالاشیت گرین و یا سولفات کینین یا هیدروکلریدکینین استفاده کرد.

الف) درمان با اکریفلاوین (تریپافلاوین Acriflavin = Trypaflavin) :این دارو در درمان تیرگی پوست و باله ها، گندیدگی پوزه و باله ها، ضدعفونی در جراحات کوچک و به ویژه به هنگام ابتلاء به ایک کاربرد دارد. جهت درمان، ابتداء باید از دارو محلول مادر تهیه کرد. برای این کار یک گرم اکریفلاوین را در یک لیتر آب حل کنید. پس از تهیه محلول، در ظرفی جداگانه به ازاء هر لیتر آب ۵۰ میلی لیتر از محلول مادر ریخته و ماهی را به مدت ۲ تا ۴ روز در آن حمام دهید.

توجه : این دارو آب را شدیداً رنگی می کند.

ب) درمان با مالاشیت گرین (Malachit green) :مالاشیت گرین در معالجه بیماری های قارچی پوست، کدر شدن و یا جوش زدن پوست کابرد دارد. جهت مداوا ابتلا یک گرم از دارو را که به صورت بلورهای ریزی می‌باشد در یک لیتر آب حل کنید. سپس ۶ میلی لیتر از این محلول مادر را در ۱۰۰ لیتر آب حل کرده و ماهی ها را به مدت ۱۲ روز در آن حمام دهید. در روزهای سوم، ششم و نهم نصف مقدار داروی تجویز شده را به آب بیافزایید. پس از ۱۲ روز، نصف آب موجود باید تعویض شده و آب تازه وارد مخزن آبی گردد.

در صورت انجام درمان در ظرفی جداگانه، به دلیل تجزیه دیرتر دارو در آب تازه، مقدار ۴ میلی لیتر از محلول مادر در ۱۰۰لیتر آب کفایت می کند.

روش دیگر درمان با مالاشیت گرین، حل کردن ۱۳ تا ۱۵ میلی گرم مالاشیت در ۱۰۰ لیتر آب است که ماهی ها به مدت ۳ تا ۴ روز در آن حمام داده می شوند.

توجه : مالاشیت گرین بسیار سمی است که به هنگام تماس با پوست یا وارد دهان شدن باید به سرعت به پزشک مراجعه کرد.

توجه : از نگهداری مالاشیت یا محلول مادر آن در یخچال حاوی موادغذایی اجتناب ورزید، زیرا علاوه بر سمی بودن سرطان زا می باشد. کاربرد مالاشیت در درمان و یا ضدعفونی در مورد ماهیان پرورشی خوراکی در برخی کشورها به طور کلی ممنوع اعلام شده است و در سایر کشورها پس از کاربرد در معالجه باید ماهی دوره ای در حدود ۲ تا ۶ ماه را پیش از عرضه به بازار مصرف بگذراند.

ج) درمان با سولفات کینین یا هیدروکلریدکینین (Quinine Sulfat or QuinineHydrochloride):یک گرم کینین را در ۱۰۰ لیتر آب حل کرده و ماهی ها را ۳ روز در آن قرار دهید. سعی کنید معالجه در ظرفی مجزا انجام شود. اگر آب به هنگام معالجه کدر شد باید محلول تازه ای تهیه کرده و ماهی ها را به داخل آن انتقال دهید.

توجه : این درمان را برای ماهی های بسیار کوچک و یا بسیار حساس نباید به کار برد.

در بالا مطالبی را از کتاب بهداشت و بیماریهای ماهیان اکواریومی نوشته مهندس مهدی ارچینی برای شما قرار دادم. در زیر سعی میکنم درمان رایج دیگری که که اکثرا در ایران از ان استفاده میکنند و تا حد زیادی هم مسمر ثمر است را برای اطلاعات بیشتر و درمان این بیماری قرار دهم

علائم و شکل بیماری

-نقاط سفید رنگی سر تاسر بدن ماهی را فرا میگیرد

-ماهی کم اشتها و نا ارام است و خود را به اشیاء داخل اکواریوم میکشد

درمان های  رایج

۱)درمان بیماری ایک ان هم در مراحل اولیه با بالا بردن دمای اب تا ۳۲ درجه سانتیگراد و استفاده از داروی ضد انگل میسر است روش کار بدین صورت است که ماهی را به تانک قرنطینه انتقال دهید، دمای اب را تا ۳۲ درجه سانتیگراد بالا ببرید(دما باید تدریجی افزایش یابد)،از داروی ضد انگل به میزان مندرج بر روی بسته استفاده کنید و هر روز قبل از استفاده مجدد دارو ،۲۰ درصد اب را تعویض کنید و بعد از دارو استفاده کنید. این کار را به مدت ۵ الی ۷ روز انجام دهید تا کاملا انگل از بین رود

۲)از نمک هم در درمان سفیدک میتوان استفاده کرد. روش کار به این صورت است که هم میتوان ماهی را در محلول نمک به صورت کوتاه مدت حمام داد و هم به صورت دراز مدت ولی حمام کوتاه مدت اکثرا موفقیت امیز بوده است

۱)حمام کوتاه مدت با نمک:۱۵ تا ۲۰ گرم نمک بدون ید(یک قاشق غذاخوری)را در یک لیتر اب حل کرده و ماهی را به مدت چند دقیقه در ان حمام دهید و سپس به تانک قرنطینه انتقال دهید و دما را تا ۳۲ درجه سانتیگراد بالا ببرید(در صورتی که ماهی در ضمن حمام دادن با نمک با باله های باز به روی اب امد سریعا ان را از محلول خارج کنید)

۲)حمام دراز مدت:یک گرم نمک در هر لیتر اب با افزودن دما تا ۳۲ درجه سانتیگراد میتواند برای ماهی مفید باشد ولی زمانی این درمان خوب عمل میکند و میتوان به عنوان یک درمان قطعی از ان استفاده کرد که از داروی ضد انگل یا پارازیت های پوستی نیز تواما استفاده شود

این مطلب را به اشتراک بگذارید
twiter facebook telegram googlepluse linkedin

1,300 دیدگاه در “بیماری ایک یا سفیدک

  1. 8080m.n

    دارو های ضد کلر هست که در عرض چند ساعت ابو اماده میکنه ولی بهترین راه کنار گذاشتن اب به مدت حداقل ۲۴ ساعت هست

    پاسخ
      1. شهریار (onlypet.ir)

        میتونید از اکواسیف استفاده کنید. یه محصول تجاری معبر برای از بین بردن کلر، کلرامین، فلزات سنگین و کلا بهینه کردن اب برای انتقال ماهی هست. فکر کنم در سایت این محصول به طور کامل معرفی شده و جستجو کنید.
        تترا اکوا سیف
        لطفا سوالاتتون رو هم در بخش مرتبط ارسال کنید.
        با سپاس.

        پاسخ
  2. Mahyar

    سلام و خسته نباشید ، بعد از اینکه دمای آب رو بالا بردم تا ۳۳ درجه (تو آکواریوم چهارتا پلاتی ، سه تا کوریدورایس ، یک کت فیش سفره ای ، نه تا کت فیش دارم ، گیاه هم هست) و از داروی مخصوص ضد قارچ و سفیدک استفاده کردم بعد از دوروز هنوز خوب نشدند همه پلاتی هام و چند تا کتفیش هم گرفتن سفیدک ، می خواستم بدونم از داروی ضد قارچ و سفیدک هرچند وقت یک بار باید استفاده کنم ؟

    پاسخ
    1. 8080m.n

      طبیعی که خوب نشدن انگل سفیدک تا وقتی که داخل بدن ماهی هیچی بهش اثر نمیکنه شما باید درمانو تا ۳ یا ۴ روز بعد از خوب شدن دونه های سفید ادامه بدید چون پس از جدا شدن از بدن ماهی شروع به تکثیر شدن میکنه که اون موقع دارو روش اثر داره

      پاسخ
    2. مجتبی

      سلام
      باید یک هفته دما بالا باشه تا شروع به خوب شدن کنند قرار نبوده دو روزه معجزه بشه ضمنا بعد از درمان ه مباید یک هفته دما رو بالا نگهدارید و بعدا به مرور زمان و دو روزی یک درجه دما رو کاهش بدین.
      البته دمای ۳۳ درجه هم بیش از اندازه زیاده و دمای حداکثر و مرز باید ۳۲ درجه باشه.
      دمای بالا برای کت سفره ای مضره و به زودی تلف میشه برای گیاهان نیز مضره.
      داروی ضد قارچ هم نباید الکی استفاده میکردین مگر ماهی شما قارچ زده بوده یا سفیدک داره و یا قارچ دو تا بیماری مختلف و دو تا دارو و درمان مختلف دارند مثلا اگر قارچ باشه نباید دما رو افزایش بدین چون باعث رشد سریعتر قارچ میشه ولی برای سفیدک باید دما رو افزایش بدین.

      پاسخ
  3. Shayan

    سلام .
    یه ماکرو سفید دارم که کتک خورده شدید و یه طرف بدنش زخم شده بود اما الان همون نقطه یه حال خاصی در اومده و پوستش ی طوری شده !!نمی دونم باید چکار کنم

    ادرس عکس
    https://www.onlypet.ir/upload/user/box/05/158696107360991.jpg
    این عکسش .اگه کسی می تونه اطلاعی داره یه راهنمایی کنه ممنون !!!

    پاسخ
    1. مجتبی

      سلام
      از عکس خیلی چیزی مشخص نیست ولی بهتره از بقیه جدا باشه تا بیشتر کتک نخوره و کیفیت آب بالا باشه.

      پاسخ
  4. م

    سلام چند تا گوپی داشتم تو تانکم چند وقتی نتونستم بهشون برسم دونه دونه مردن اخریش که مرد تازه فهمیدم از ایک مردن و دیسکس و لوچ دلقکام هم گرفتن یکی دوتا از دیسکسام و لوچ دلقکام سفیدک زیاد زدن ولی بقیه دیسکسا بهترن اکم ۷۰ لیتره یه بخاری دویست وات و یه پنجاه وات دوتاشو تا اخر کردم ولی دماسنج جیوه ای دمای۳۰-۳۱ نشون میده بیشتر نمیشه بخاری ها نو هستن.نمک هم زدم دو روزه تغییری ندیدم اون دوتا دیسکس که سفیدک زیاد دارن حمام نمک بدم ؟نمیرن یهو؟ کت لیزارد و پوزه بوته ای هم دارم دما و نمک براشون ضرر نداره ببخشید طولانی شد

    پاسخ
  5. م

    داروی ضد ایک شرکت اکوا ایرانی دارم بزنم بهشون اصلا فایده داره داروهای این شرکت؟

    پاسخ
    1. محمد پارسا

      سلام
      خیلی نه تاثیر نداره
      و دما رو ببریبد بالا و کیفیت اب بالا باشه و کمی نمک بریزید قطعا موثر تره

      پاسخ
  6. داوود

    درود بر اساتید و دوستان
    بنده یه تانک ۲۵۰ لیتری که سامپ زدم براش
    تو این حجم ۳ تا دوبیسی ۳ تا دماسونی ۲ تا کتفیش اسپرت و پلنگی
    یه شارک دم قرمز نگه داری میکنم شرایط اب و کیفیت خیلی خوبو
    سیفون هفتگی ۲۰ یا ۳۰ درصدی دما هم روی ۲۸
    تو این هفته سه تا دلفینی خریداری کردم اما عجله ای شد تانک قرنطینه هم فعلا اماده نکردم
    خلاصه دلفینیارو در یه قسمتی از تانک که با تلق جدا شده گذاشتمو همون شب خوب زیر نظر داشتم که متوجه شدم روی صورتشون تعداد خیلی کم مثلا ۳ یا ۴ دونه سفیدک دارن!خیلی کمه
    مثه نمک البته نمیدونم سفیدک دارن یا ندارن!! راستش شدیدا بهشون مشکوک شدم
    همون شب بخاری ۳۰۰ وات از سامپ به اون قسمت جدا شده اوردمو
    دما رو روی ۳۲ گذاشتم و دماسنج دمای نزدیک به ۳۰ نشون میداد
    فردای اون روز چون ماهیای دیگم خیلی برام با ارزش ترن و از ترس این سفیدک داشته یا نداشته دلفینیها مجبور شدم کلا سه تارو انتقال بدم به تنگ بزرگ!!دلم نیومد!!چی بگم
    کلا این سه تا دلفینی به مدت یک روز در تانک اصلیم حضور داشتن و جفتشون بخاری بودو جدا شده با تلق که با خارج کردنشون یه سیفون ۲۰ درصدی ام زدم!!!برا اطمینان
    ایا با یک روز حضور این سه تا دلفینی در تانک اصلی روزهای بعدی باید نگران ماهیای دیگم باشم؟؟
    دمای تانک الان نزدیک ۳۰ هس خدارو شکر ماهیام خوبن مثله همیشه دمارو ببرم بالاتر؟؟؟؟
    به تانک اصلیم نمک اضافه کنم؟؟؟نمک برای کتفیشام بد نیس؟؟ تا حالا اصلا نمک نزدم!!
    خیلی نگران ماهیام شدم..همش میترسم این حضور یکروزه باعث سرایت به بقیه شه!!
    لطفا راهنمایی کنین مرسی از توجهتون

    پاسخ
  7. alirezaj

    سلام بله احتمال دچار شدن به انگل هست.
    من اگه جای شما بودم کتفیشو خارج میکردم و از نمک برای پیشگیری استفاده میکردم و بعد از یه هفته که مطمئن شدم حبیماری نیس یه سیفون از کف که نمک خارج بشه و کیفیت آب بالا بره و بعد با آب به آب کردن همه چیز رو بر قرار میکردم.

    پاسخ
    1. داوود

      مرسی دادا از پاسخگوییه به موقع

      والا تانک قرنطینه ندارم دوتام کتفیشه نمیدونم چیکا کنم!!
      کتفیشام ۳ بندیه! مقدار کم نمک مورد نداره؟؟؟
      میشه فقط دمارو ببرم رو ۳۲ تا یه هفته ببینم علائمی تو ماهیا هس یا نه؟؟؟
      دمت گرم

      پاسخ
      1. مجتبی

        سلام
        وقتی ماهی حساس به نمک دارید بهتره نمک نزنید.
        دما رو یکی د وهفته روی ۳۱ و حداکثر ۳۲ درجه نگهدارید به مرور زما ندرمان خواهند شد فقط بعد از درمان ایک چند روز ( ۴ – ۵ روز ) دما رو بالا نگهدارید تا کلا انگل از تانک ریشه کن بشه و بعدا به مرور زمان و هر دو روز یک درجه دما رو کاهش بدین.

        پاسخ
  8. داوود

    درود بر شما
    والا طبق گفته ها نمک نزدم ترسیدم
    تانک قرنطینه هم ندارم!
    راستش برا محکم کاری دما رو ۳۰ بود الان میخوا ببرم رو ۳۱ تا هفته بعد
    به نظرتون ماهیا اذیت نمیشن؟؟ دما ۳۱ باشه؟؟
    علایمم ندارن فقط برا محکم کاری باید اثراتی از انگل باشه که خیلی ریسکه
    ببخشید زیاد سوال میپرسم
    لطفتون شامل حال دوستان و بنده هس.
    سپاس فراوان

    پاسخ
    1. مجتبی

      سلام
      برای درمان سفیدک باید دما رو روی ۳۱ ببرید. همین بخش رو مطالعه بفرمایید مفصل توضیح داده شده.

      پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code