ما برای همیشه مدیون این حیواناتیم!
اغلب ما در زندگی روزمره با انواع مختلفی از جانوران روبهرو میشویم؛ موجوداتی که گاه حضورشان را آزاردهنده می دانیم و حتی ممکن است تلاش کنیم تا از اطراف خود دورشان کنیم. با این حال، بسیاری از همین حیوانات کوچک و بزرگ، نقشی حیاتی و غیرقابل جایگزین در حفظ تعادل اکوسیستم و آسایش زندگی انسانها ایفا میکنند. هر یک از آنها به سهم خود، در چرخههای طبیعی، کنترل آفات، بهبود حاصلخیزی خاک و حتی حفظ سلامت جوامع انسانی موثر هستند.
شناخت اهمیت و فواید این جانداران نه تنها نگرش ما را نسبت به آنها تغییر میدهد، بلکه ما را در مسیر همزیستی و حفاظت آگاهانهتر از محیط زیست یاری میکند. در این مقاله به بررسی نقش پنج حیوان اطرافمان میپردازیم که حضورشان در طبیعت، باوجود آنکه گاهی نادیده گرفته میشود، نقشی بسیار مهم و ارزشمند در زندگی ما دارند.
۱-مار
کمتر کسی پیدا میشود که نسبت به مار ها احساس خوشایندی داشته باشد. صد ها سال است که انسان مار ها را به عنوان موجودی خطرناک و مخوف میشناسند اما بد نیست که بدانید همین جانوران ترسناک تا امروز ضامن بقای بشر در سیاره زمین بودند!
مار ها یکی از اصلی ترین شکارگران جوندگان هستند. باید بدانید که اگر مارها نبودند با افزایش سریع جمعیت موش ها صدمات جبران ناپذیری به زندگی انسان وارد میشد. موش ها در ۵ هفتگی بالغ میشوند و میتوانند سالانه تا ۱۰ بار نیز زایمان کنند. نوش ها در هر زایمان نهایتا بین ۱۰ تا ۱۲ بچه به دنیا میآورند این یعنی در ایدهآل ترین حالت هر ساله جمعیت موش ها ۶۰ برابر میشود. اما چه چیز جلوی این افزایش جمعیت را گرفته؟ علاوه بر این که همیشه شرایط برای موش ها برای زاد و ولد ایدهال نیست علاوه بر گربه که شکارگران معروف موش هستند شکارچیانی مانند مار ها نیز در کنترل جمعیتشان بسیار نقش دارند. این مار ها هستند که باعث شدند انسان امروزه بتواند کشاورزی کند .
۲- کرم خاکی
تابحال به این فکر کردهاید که وقتی یک پوست میوه را در خاک دفن میکنید چه اتفاقی برای آن می افتد؟ احتمالا بسیاری از ما میدانیم که از بین رفته و به اصطلاح میگوییم کود میشود. اما چگونه؟ جانوران بسیاری در این عمل بدبو که تجزیه نام دارد شرکت دارند. یکی از آنها کرم ها هستند. بخش بزرگی از لاشه حیوانات در طبیعت توسط گونه ای کرم ها تجزیه میشود. این کرم ها هستند که ترکیبات پیچیده را به ترکیبات ساده تر تجزیه کرده و در دسترس گیاهان قرار میدهند. موادی مانند گلوکز که توسط گیاهان تولید میشود باید بعد از طی چرخهای به گیاهان برگردند. کرم های خاکی در مرحله آخر این چرخه نقش دارند. آنها باعث میشوند که گیاهان بتوانند از نیتروژن موجود در خاک استفاده کنند. در حقیقت کرم ها نقش غذا سازی برای گیاهان را بر عهده دارند.
۳-گربه
بگذارید کمی تاریخی شروع کنیم. در قرون وسطی با قدرت گرفتن کلیسا در اروپا گربه ها موجودی شوم و مرتبط با شیاطین شناخته میشدند. قبل از ظهور مسیحیت، مصریان باستان خدایی تحت عنوان خدای گربه ها یا همان باستت داشتند و در قرون وسطی با شیطانی شناخته شدت این خدایان گربه ها نیز موجودی شیطانی لقب گرفتند و این زمینه بزرگ ترین کشتار گربه ها در اروپا شد. کشتاری که به اعتقاد برخی مورخان باعث افزایش موش ها در شهر و شیوع چند ساله طاعون در آن زمان و مرگ میلیون ها انسان شد.
حال ما هستیم که باید از تاریخ عبرت بگیریم. اکنون نقش گربه ها در کنترل جمعیت جوندگان را تقریبا همه میدانند. اصلا از ابتدا به همین دلیل انسان و گربه این همزیستی هزاران ساله را به وجود آوردند. امروزه گربه ها علاوه بر جوندگان بخش قابل توجهی از غذای خود را از زباله های ما به دست میآورند و از این حجم انبوه پسماند ها بخش کوچکی را برای خود بر میدارند. البته که در برابر کوهی از زباله که ما تولید میکنیم آنها فقط بخش کوچکی را حذف میکنند اما همین به خودی خود بسیار موثر است.
۴.مارمولک
شاید آنها را به عنوان موجودی موذی به حساب بیاورید اما مارمولک ها علاوه بر اینکه کاملا بی آزارند و خطری برای ما ندارند یکی از شکارچیان ماهر سوسک ها و حشرات موذی هستند. قطعا وجود چند مارمولک کوچک در یک انباری نمور و تاریک که شاید چند روز یک بار به آن سر زده شود بهتر از پر شدن آن از حشرات و سوسک هاست.
جالب است بدانید روز ۴ فوریه یا همان ۱۶ بهمن در نیمکره شمالی روز جهانی مارمولک ها نامگذاری شده!
۵. کفشدوزک
کفشدوزکها، این حشرات خال خالی و زیبا، از جمله مؤثرترین دشمنان طبیعی شته ها و بسیاری از آفات گیاهی به شمار میآیند. نقش کلیدی آن ها در کنترل بیولوژیک آفات، موجب کاهش چشمگیر آسیب به محصولات کشاورزی و در نتیجه بالا رفتن کیفیت و کمیت برداشت میشود. حضور کفشدوزکها در مزارع، نیاز به استفاده از سموم شیمیایی را به طور قابل توجهی کاهش میدهد و همین موضوع کمک شایانی به حفاظت از محیط زیست، تقویت سلامت خاک و تولید محصولات ارگانیک میکند. به همین دلیل، توسعه فعالیتهایی مانند پرورش کفشدوزک نه تنها راهکاری پایدار و مقرونبهصرفه برای مدیریت آفات به شمار میرود، بلکه به عنوان یکی از مشاغل مهم و رو به رشد آینده در صنعت کشاورزی نیز مطرح است.
سخن آخر
قطعا وجود هیچ موجودی بدون دلیل نیست و هر جانور به اندازه خود نقشی تاثیر گذار در کره زمین دارد. این مقاله فقط معرف بخش کوچکی از جانوران اطرافمان بود تا بیشتر قدردان آنها و باعث آنها باشیم.
ارسال شده توسط: Matin 1387
سلام جالبه که حتی تعداد خیلی کمی مار وجود داره که سمی هستن و بین همین مار های سمی خیلیاشون سم کشنده ای برای انسان ندارند ولی توی زمین های کشاورزی یا بین مردم روستایی تقریبا هرکی مار ببینه فورا اون رو از بین میبره
↓و با حذف این موجودات مفید جمعیت موش ها رو دارند افزایش میدن (موش ها هم به هیچ گیاهی رحم نمی کنند)